آثار تاریخی آسیب‌دیده در جنگ

*آثار تاریخی آسیب‌دیده در جنگ از نگاه تاریخ | فرودگاه قلعه‌مرغی*

ورود اولین هواپیمای خارجی به ایران [تهران، ۱۳۰۲-۱۳۰۵]
اولین هواپیماهای یونکرس اف ۱۳ ساخت آلمان در نیروی هوایی ایران، احتمالاً در فرودگاه قلعه‌مرغی تهران در اواخر دوره قاجار یا اوایل دوره پهلوی

️ شماره مدرک: ۴۷۲۴۵۴۷
️ شماره بازیابی: ۲۶۴/۲۵/۹۲۸۳

فرودگاه قلعه‌مرغی در سال ۱۳۰۱ در شرایطی که تا آن زمان محل رسمی برای نشست و برخاست هواپیما در تهران وجود نداشت در زمین‌های منطقه قلعه مرغی در جنوب غربی شهر تهران ساخته شد.

زمین‌های منطقه قلعه مرغی حدود ۳۰۰ هکتار بود که حدود ۱۷ هکتار آن را در اختیار فرودگاه قرار دادند و بخشی از آن نیز به مجموعه نظامی و پادگان اختصاص یافت و در مرداد ماه ۱۳۰۱ دو فروند هواپیمای انگلیسی از طریق بغداد وارد تهران شدند و در این فرودگاه فرود آمدند.

با احداث تأسیسات، برج مراقبت و آشیانه‌های متعدد، قلعه مرغی به اولین فرودگاه تهران تبدیل شد. ساختمان اولین آشیانه هواپیما و برج مراقبت کشور که در دو طبقه طراحی شده بود دارای اسکلت چوبی و معماری کاملاً سنتی است.

این فرودگاه که به صورت یک فرودگاه نظامی مورد بهره‌برداری قرار داشت قدمتی بیشتر از تاریخ شکل‌گیری نیروی هوایی ارتش دارد و علاوه بر فعالیت‌های پروازی نظامی، راه‌اندازی پروازهای غیرنظامی و همچنین نشست و برخاست هواپیماهای غیرنظامی خارجی نیز از این فرودگاه آغاز شد تا این که فرودگاه مهرآباد برای پروازهای غیرنظامی اختصاص یافت و به تدریج هواپیماهای مدرن نظامی نیز به این فرودگاه جدید نقل مکان کردند.

در اواخر حیات فرودگاه قلعه‌مرغی فعالیت‌های اساسی پرواز هواپیماهای تجاری (مسافری و باری) در آنجا انجام نمی‌گرفت ولی پروازهای هلیکوپتری و همچنین پروازهای آموزشی نظامی و غیر نظامی در آنجا ادامه داشت.

سرانجام در سال ۱۳۸۹ عملیات احداث بوستان بزرگ ولایت در محل کنونی فرودگاه اجرایی شد و در اردیبهشت ۱۳۹۰ فاز اول این بوستان به بهره‌‌برداری رسمی رسید.

آشیانه قدیمی این فرودگاه که در جنگ تحمیلی سوم مورد آسیب قرار گرفت در سال ۱۳۷۵ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده بود.

در مجموعه «آثار تاریخی آسیب‌دیده در جنگ»، هر روایت به معرفی یکی از بناهای تاریخی که در پی رخدادهای جنگ دچار آسیب شده‌اند اختصاص دارد و بخشی از پیشینه و اهمیت آن بازخوانی می‌شود.

#گشت_و_گذار_در_تاریخ_ایران
#نسل_کشی_فرهنگی
#خسارات_جنگی
#سازمان_اسناد_و_کتابخانه_ملی_ایران


#سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران

---

---